wat is VVIA ?

Een bezoek aan een industriële site ingericht door VVIA

De Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie, Vlaanderen-Brussel vzw (VVIA)
werd in mei 1978 door een geëngageerde groep belangstellenden als een vrijwiligersvereniging opgericht. Op dat ogenblik bestonden in Vlaanderen nog weinig initiatieven op het vlak van de studie, het behoud en de valorisatie van het technisch, industrieel en wetenschappelijk erfgoed, en ook in Europa was het begrip 'industriële archeologie' nog relatief onbekend.

VVIA is in België de oudste nog bestaande vereniging voor industriële archeologie. Na de Britse Association for Industrial Archaeology, is VVIA ook de oudste landelijke organisatie in Europa die zich inzet voor studie, behoud en ontsluiting van industrieel en technisch erfgoed. Sedert haar oprichting, ruim drie decennia geleden, bleef de VVIA de voortrekker voor de ontwikkeling van de industriële archeologie in Vlaanderen en Brussel.
In de loop van haar ontstaan wist de Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie de industriële archeologie in Vlaanderen bekend te maken, en introduceerde zij tal van nieuwe themata en benaderingen. Zo was zij de eerste vereniging die in Vlaanderen industriëel-archeologische stadswandelingen organiseerde, bracht zij als eerste thema's zoals de herbestemming van industriële gebouwen en industrieel toerisme ter sprake. Bij het ontstaan van de meeste thans bestaande plaatselijke en/of thematische initiatieven was de VVIA op één of andere wijze betrokken.

VVIA is een platform voor individuele belangstellenden en organisaties in Vlaanderen en Brussel.

VVIA werkt enkel met vrijwilligers en wordt niet gesubsidieerd.

  •     De Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie is een onafhankelijke vereniging, die de krachten bundelt van verenigingen, privaatrechtelijke initiatieven en individuele vrijwilligers en belangstellenden. Ze treedt op als spreekbuis voor deze naar andere organisaties, de overheid en het buitenland. Zo was de V.V.I.A. in 1993 één van de stichtende leden van de Vlaamse Contactcommissie voor de Monumentenzorg (thans opgegaan in 'Herita'). VVIA is eveneens lid van Europa Nostra, het platform van particuliere erfgoedorganisaties in Europa, en heeft een vertegenwoordiger in de raad van bestuur van de Belgische afdeling, Europa Nostra Belgium.   
  •     De VVIA verleent zijn medewerking aan verschillende organisaties en commissies. Regelmatig wordt de VVIA door lokale en provinciale overheden, of door de Vlaamse Overheid gehoord - bijvoorbeeld in het Vlaams Parlement in het kader van de hoorzittingen bij de voorbereiding van het nieuwe decreet onroerend erfgoed.
  •     VVIA beheert zelf geen sites (maar stimuleert wel lokale en thematische organisaties om zulks te doen) en legt geen collecties aan (om als platform niet in concurrentie te komen met bestaande musea en particuliere collecties). Door het Vlaams Gewest werden de resten van de bibliotheek van het (voorheen) Federaal Ministerie van Openbare Werken aan VVIA overgedragen: deze omvatten ca. 30 m3 boeken en tijdschriften (1830-1976) in ongeordende en ongekende toestand. Er wordt gezocht naar een plek en middelen om deze unieke collectie te ontsluiten?
  •     De VVIA organiseert regelmatig studiereizen, uitstappen en plaatsbezoeken, studie- en informatiedagen, regionale contactbijeenkomsten, enz.
  •     Jaarlijks organiseert de VVIA voor vrijwilligers een vormingscursus Inleiding tot de Industriële Archeologie (op zaterdagen, telkens in een andere provincie), evenals een aantal informatieavonden en lezingen.
  •     De VVIA verleent en verleende advies bij het opzetten van tal van projecten van behoud, herbestemming en valorisatie van industrieel erfgoed en industriële sites, bij de organisatie van vrijwilligersprojecten, etc...
  •     De vereniging onderhoudt nauwe banden met gelijkaardige organisaties in andere landen, vooral Nederland, Noord-Frankrijk, Catalonië en Groot-Brittannië. Met Nederland wordt samen het Vlaams-Nederlandse tijdschrift ‘Erfgoed van Industrie en Techniek' gepubliceerd en wordt een jaarlijkse ‘Vlaams-Nederlandse Ontmoetingsdag voor Industriële Archeologie' georganiseerd. De samenwerking met Noord-Frankrijk lag aan de basis van de acties voor het behoud en herwaardering van fabrieksschouwen ‘Belforten van de Arbeid - Beffrois du Travail'. Sedert 1989 is VVIA verbroederd met de Catalaanse ‘Associació del Museu de la Ciéncia i de la Técnica i d'Arqueologia Industrial de Catalunya', en lag samen met AMCTAIC aan de basis van de oprichting van de ‘European Federation of Associations of Industrial and Technical Heritage' (E-FAITH, thans met secretariaat in Vlaanderen).
  •     Samen met E-FAITH pleitte de VVIA voor het afkondigen door de Europese Commissie en de Raad van Europa van 2015: Europees Jaar van het Industrieel en Technisch Erfgoed, een campagne die door meer dan honderd verenigingen uit 18 Europese landen onderschreven wordt en aanbevolen werd door de Raad van Europa. 2015 werd daardoor een kanteljaar voor het industrieel erfgoed in Europa.